Young carers speaking to an audience at the "Shaping Our Future" eventMae sefyllfa pob gofalwr yn unigryw.  Darperir yr wybodaeth isod fel canllaw yn unig, ond gallwch siarad gyda ni neu gydag ymgynghorydd cyfreithiol os hoffech gael mwy o wybodaeth am eich sefyllfa benodol chi. Os ydych o’r farn nad ydych yn cael eich trin yn deg o dan y ddeddf cysylltwch â ni er mwyn inni gynnig cefnogaeth o safbwynt unrhyw sylwadau neu gwynion hoffech eu cofrestru. Gallwn eich helpu i fod yn ymwybodol o’ch hawliau, a sicrhau y caiff eich llais ei glywed, er mwyn ichi allu cyfleu eich teimladau yr hyn sydd ei angen arnoch, neu pam yn eich barn chi y dylid newid rhywbeth.

Nod Pecyn Cymorth Gwasanaethau Cyhoeddus Cerebra yw cefnogi pobl anabl a gofalwyr, ynghyd â’u teuluoedd a chynghorwyr, sy’n dod ar draws anawsterau gydag asiantaethau statudol mewn perthynas â darparu gwasanaethau cymorth ym maes iechyd, gofal cymdeithasol ac iechyd. Nod y pecyn cymorth yw datod y problemau hyn a datblygu strategaethau effeithiol i’w datrys.

Mae’r ddeddfwriaeth isod yn berthnasol i hawliau gofalwyr Cymru:

  • Mesur Strategaethau ar gyfer Gofalwyr (Cymru) 2010
    O 2012 ymlaen, mae’n ddyletswydd ar Fyrddau Iechyd Lleol ac awdurdodau/gwasanaethau cymdeithasol lunio strategaethau gwybodaeth leol a strategaethau ymgynghori ar gyfer gofalwyr.
  • Deddf Gofal Plant 2006
    Mae ail ran y ddeddf hon yn berthnasol i Gymru, ac yn y rhan hon, mae adran 27 yn delio gyda’r ddyletswydd i ddarparu gwybodaeth, cyngor, a chymorth i blant ag anghenion ychwanegol. Mae cynnwys Deddf Gofal Plant 2006 i’w weld yma.
  • Deddf Gwaith a Theuluoedd 2006
    Mae rhan 12 y ddeddf hon yn rhoi’r hawl i ofalwyr ofyn am drefniadau gweithio hyblyg. Gall hyn olygu newid amseroedd cyrraedd a gadael gwaith, caniatáu i weithiwr gwblhau oriau gwaith dros gyfnod byrrach neu dros flwyddyn, mynediad at ffôn, neu ganiatáu amser i ffwrdd mewn argyfwng. Mae’n rhaid cyflwyno’r cais ar bapur, a dangos nad yw’n achosi niwed i’r busnes. Byddwch yn ymwybodol y gellir cynnig trefniadau gweithio eraill ac y dylai’r cyflogwr a’r gweithiwr drafod y mater. Mae cynnwys Deddf Gwaith a Theuluoedd 2006 ar gael yma.
  • Deddf Gofalwyr a Phlant Anabl 2000
    Diben y ddeddf hon yw darparu ar gyfer asesu anghenion gofalwyr er mwyn darparu gwasanaethau i helpu gofalwyr, a gwneud taliadau uniongyrchol i ofalwyr a phlant anabl 16 neu 17 oed, yn lle darparu gwasanaethau ar eu cyfer, ac am bwrpasau cysylltiedig. Mae cynnwys Deddf Gofalwyr a Phlant Anabl 2000 ar gael yma.
  • Deddf Gofalwyr (Cydnabyddiaeth a Gwasanaethau) 1995
    Trwy’r Ddeddf hon, mae’n ddyletswydd ar awdurdodau lleol (yr adran gwasanaethau cymdeithasol) i gynnal Asesiad o Ofalwyr fel rhan o asesiadau gofal yn y gymuned, os ydy’r gofalwr yn “darparu neu’n bwriadu darparu gofal sylweddol yn rheolaidd”. Gall y gofalwr ofyn am asesiad, ac mae’n rhaid i’r awdurdod lleol ystyried hyn wrth benderfynu ar y gwasanaethau sydd i’w cynnig i’r unigolyn sy’n derbyn gofal. Mae cynnwys y Ddeddf Gofalwyr (Cydnabyddiaeth a Gwasanaethau) 1995 ar gael yma.
  • Deddf Pobl Anabl (Gwasanaethau, Ymgynghoriad a Chynrychiolaeth) 1986